{"id":8934,"date":"2021-08-13T09:22:18","date_gmt":"2021-08-13T06:22:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/?p=8934"},"modified":"2021-08-13T10:04:08","modified_gmt":"2021-08-13T07:04:08","slug":"bilisim-hukuku-ve-ilgili-oldugu-alanlar-uzerine-inceleme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/2021\/08\/13\/bilisim-hukuku-ve-ilgili-oldugu-alanlar-uzerine-inceleme\/","title":{"rendered":"Bili\u015fim Hukuku Ve \u0130lgili Oldu\u011fu Alanlar \u00dczerine \u0130nceleme"},"content":{"rendered":"

Bili\u015fim Hukuku ve \u0130lgili Oldu\u011fu Alanlar \u00dczerine \u0130nceleme<\/strong><\/p>\n

Bili\u015fim; Elektronik, teknik ve toplumsal alandaki ileti\u015fim ve bilginin elektronik makineler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sanal alemde i\u015flenmesi olarak tarif edilebilir. Bili\u015fim bir \u00fcst terim olarak elektronik sistemlerin tamam\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Teknolojinin ilerlemesi ile bili\u015fim g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n her a\u015famas\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde haberle\u015fme ve ileti\u015fim amac\u0131yla pek \u00e7ok sosyal medya ve haberle\u015fme program\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015filer bu programlarda ki\u015fisel bilgilerini payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi ba\u015fka ki\u015filere fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ula\u015ft\u0131rabilmektedir. Ayn\u0131 zamanda t\u00fcketiciler de art\u0131k bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde internet sitelerinden veya al\u0131\u015fveri\u015f amac\u0131yla kullan\u0131lan programlardan al\u0131\u015fveri\u015f yapmaktad\u0131r. Art\u0131k pek \u00e7ok firman\u0131n internet sitesi veya al\u0131\u015fveri\u015f ama\u00e7l\u0131 telefon program\u0131 bulunmaktad\u0131r ve bu firmalar sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu portallardan da ger\u00e7ekle\u015ftirebilmektedir.\u00a0 Bu sat\u0131\u015flar ulusal bazda olabildi\u011fi gibi uluslararas\u0131 alanda da olabilmektedir. Bu kolayl\u0131klar finans sekt\u00f6r\u00fcnde de meydana gelmi\u015ftir ve art\u0131k bir\u00e7ok i\u015flem elektronik ortamda yap\u0131labilmektedir. Ki\u015filer veya \u015firketler art\u0131k havale veya \u00f6demeleri sanal ortamdan yapabilmekte, d\u00f6viz al\u0131m sat\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmektedir. T\u00fcm bu kolayl\u0131klarla birlikte bili\u015fim alan\u0131n\u0131n tehlikeleri de bulunmaktad\u0131r. Nitekim internette payla\u015f\u0131lan ki\u015fisel bilgiler payla\u015fan ki\u015finin izni olmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilmekte hatta ki\u015fisel bilgiler payla\u015f\u0131lmasa bile illegal yollardan ki\u015filerin bilgileri ele ge\u00e7irilip internet ortam\u0131nda kullan\u0131labilmektedir. Benzer durum fikir ve eserlerde de mevcuttur. Bir ki\u015finin yazd\u0131\u011f\u0131 makale, deneme veya ba\u015fkaca bir fikri eseri, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar internet ortam\u0131nda izinsiz bir \u015fekilde kullan\u0131labilmektedir.<\/p>\n

Bununla birlikte \u0130nternetten sipari\u015f edilen \u00fcr\u00fcn vaadedilen \u00fcr\u00fcn olmayabilmekte veya \u00fccreti \u00f6denmesine ra\u011fmen hi\u00e7 \u00fcr\u00fcn gelmeyebilmektedir. Ayn\u0131 zamanda ki\u015filerin internet bankac\u0131l\u0131na ili\u015fkin bilgiler veya e-imzas\u0131 hacklenerek ki\u015filerin hesab\u0131na eri\u015fim sa\u011flanabilmektedir. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri kendilerini gizleyerek haberle\u015fmelerini sanal portalda yapabilmektedir. \u00c7ocuk pornografisi, uyu\u015fturucu ve organ ticareti ve ba\u015fkaca bir\u00e7ok su\u00e7 sanal portallardan daha kolay ve zor tespit edilir bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir.\u00a0 Hal b\u00f6yle olunca bili\u015fim alan\u0131nda hak ihlalleri, hukuki ihtilaflar ve i\u015flenen su\u00e7lar hukukun her alan\u0131na sirayet etmekte ve insanl\u0131\u011f\u0131n faydas\u0131na olmas\u0131 i\u00e7in getirilen yenilikler, baz\u0131 durumlarda su\u00e7 ya da su\u00e7 konusu olu\u015fturmakta ve b\u00f6ylelikle ma\u011fduriyetlere sebep olmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda olduk\u00e7a yayg\u0131n yer edinen bili\u015fim alan\u0131 hukukta da kapsaml\u0131 bir yer bulmakta olup i\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fmada, bili\u015fim hukukunun g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131da do\u011frudan ili\u015fki i\u00e7erisinde bulundu\u011fu Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131 ve \u0130nternet Ortam\u0131nda S\u00f6zle\u015fmelerin Kurulmas\u0131 ile ili\u015fkisi de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n

1 – Fikri M\u00fclkiyet Haklar\u0131 ve Bili\u015fim<\/strong><\/p>\n

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) 1\/b maddesi eser kavram\u0131n\u0131; ”Sahibinin hususiyetini ta\u015f\u0131yan ve ilim ve edebiyat, musiki, g\u00fczel sanatlar veya sinema eserleri olarak say\u0131lan her nevi fikir ve sanat mahsullerini” kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir (Karahan\/Suluk\/Sara\u00e7\/Nal: 2012,38). Fikir ve sanat eserleri ayn\u0131 kanunda;<\/p>\n

\u2013 \u0130lim ve edebiyat eserleri<\/p>\n

\u2013 Musiki eserleri<\/p>\n

\u2013 G\u00fczel sanat eserleri<\/p>\n

\u2013 Sinema eserleri<\/p>\n

olarak s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130nternet sayfalar\u0131 veya bilgisayar programlar\u0131 olu\u015fturulurken fiziksel bir emek harcanmaktad\u0131r ve bu sayfalarda\/programlarda sanatsal \u00fcretimler mevcuttur. Yap\u0131m\u0131nda fiziksel ve zihinsel bir \u00e7aban\u0131n harcand\u0131\u011f\u0131 sanatsal olu\u015fumlar\u0131n sahibinin hususiyetini ta\u015f\u0131yan fikir ve sanat eserlerinden olmas\u0131 yads\u0131namaz bir ger\u00e7ektir. Bu sebeple \u0130nternet web sayfalar\u0131 FSEK kapsam\u0131ndaki korumadan yararlanmaktad\u0131r ve FSEK 1b\/d uyar\u0131nca derleme eser olarak kabul edilmektedir. Ayn\u0131 zamanda web sayfalar\u0131n\u0131n fikir ve sanat eseri say\u0131lmas\u0131 FSEK 6\/10 ve 11. maddeleri kapsam\u0131nda da ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu maddelere g\u00f6re ”bir bilgisayar program\u0131n\u0131n uyarlanmas\u0131, d\u00fczenlenmesi veya herhangi bir de\u011fi\u015fim yap\u0131lmas\u0131” i\u015flenme eser olarak de\u011ferlendirilmektedir ve yine FSEK kapsam\u0131ndaki korumadan yararlanmaktad\u0131r (Av\u015far-\u00d6ng\u00f6ren:2010,238-240).<\/p>\n

FSEK 8. maddeye g\u00f6re bir eserin sahibi onu ortaya \u00e7\u0131karand\u0131r.\u00a0 Bu sebeple web sayfalar\u0131 veya di\u011fer internet uygulamalar\u0131 hususi olarak onu ortaya \u00e7\u0131karan ki\u015fiye aittir. Fakat bu eserin i\u015flenme eser niteli\u011finde olmas\u0131 durumunda i\u015flenilen eser sahibinden izin al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6zellikle i\u015flenme eserlerde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lacak olmas\u0131 durumunda bu hususta da ayr\u0131ca izin almas\u0131 gerekmektedir. (Av\u015far-\u00d6ng\u00f6ren:2010,241)<\/p>\n

Web Sitelerinin ve di\u011fer internet uygulamalar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n son derece h\u0131zl\u0131 olmas\u0131 bu hususlarda etik olgusunun olu\u015fmas\u0131n\u0131 geciktirmi\u015ftir. Bir web sayfas\u0131n\u0131n veya uygulamas\u0131n\u0131n izinsiz kopyalanmas\u0131 yahut bu site ve uygulamalarda ba\u015fkalar\u0131na ait bilgi ve eserlerin izinsiz kullan\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmektedir. Fakat bu site ve uygulamalar\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yay\u0131lmas\u0131 sebebiyle bu etik ve hukuki alg\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fumunda gecikme ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Globalle\u015fen d\u00fcnyada FSEK ve bili\u015fim hukukunun bu kapsamda i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Daha \u00f6nce de bahsetti\u011fimiz gibi \u0130nternet siteleri ve \u0130nternet \u00fczerinde di\u011fer uygulamalar kendileri FSEK kapsam\u0131nda korunabildi\u011fi gibi FSEK kapsam\u0131nda korunan bir\u00e7ok hakk\u0131n da ihlal alan\u0131 olabilmektedir. Bu sebeple bu site ve uygulamalar\u0131n kurulmas\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131ndan mevzuata ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmamaya dikkat edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

\n

2 – Ticaret ve Bili\u015fim<\/strong><\/p>\n

\u00a0 E-Ticaret; internet ba\u011flant\u0131s\u0131 kullan\u0131larak ve bilgisayar ile telekom\u00fcnikasyon teknolojisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fcr\u00fcn sat\u0131lmas\u0131 ve hizmet sunulmas\u0131 mal ve hizmetlerin sergilenmesi ve bunlar\u0131n kar g\u00fctme amac\u0131yla piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi, sat\u0131lmas\u0131 ve \u00fccretlerinin temin edilmesidir. Burada sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnler maddi varl\u0131\u011f\u0131 olan \u00fcr\u00fcnler olabildi\u011fi gibi dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti veya ba\u015fkaca maddi varl\u0131\u011f\u0131 olmayan \u00fcr\u00fcnler de olabilir (Av\u015far-\u00d6ng\u00f6ren:2010,179-181). Elektronik ortamda kurulan s\u00f6zle\u015fme t\u00fcrleri; Mal Sat\u0131m\u0131na Y\u00f6nelik S\u00f6zle\u015fmeler, Dijital \u00dcr\u00fcn Sat\u0131m\u0131na Y\u00f6nelik S\u00f6zle\u015fmeler, Hizmet Sunumuna \u0130li\u015fkin S\u00f6zle\u015fmeler ve Bilgi Teminine Y\u00f6nelik S\u00f6zle\u015fmelerdir.<\/p>\n

Elektronik ortamda bir s\u00f6zle\u015fmenin kurulabilmesi i\u00e7in hangi hususlar\u0131n gerekli olmas\u0131 gerekti\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. S\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011finin ne oldu\u011fu taraflar\u0131n anla\u015fmas\u0131ndan etkilenmez. Fakat taraflar\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme yap\u0131l\u0131rken izlenen yola ba\u011fl\u0131d\u0131r (Z\u00d6HRE ; 2007, 9).<\/p>\n

Fiziki ortamda kurulan bir s\u00f6zle\u015fmeyle elektronik ortamda kurulan s\u00f6zle\u015fmede bir davran\u0131\u015f\u0131n irade beyan\u0131 olarak alg\u0131lanmas\u0131 farkl\u0131l\u0131k arz etmemektedir. Her iki s\u00f6zle\u015fme t\u00fcr\u00fcnde de irade beyan\u0131 arzusu, hukuki sonu\u00e7 iste\u011fi ve fiili irade gerekmektedir. \u0130rade beyan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 tarafa iletilmesi web sitesi formu doldurarak, e-posta atarak veya telekonferans gibi yollarla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Bu durum otomatikle\u015ftirilmi\u015f irade beyan\u0131 ile de ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Otomatikle\u015ftirilmi\u015f irade beyan\u0131 her ne kadar bizzat bir insan taraf\u0131ndan olu\u015fturulmasa dahi bu irade beyan\u0131n\u0131 veren programa komutun bir insan taraf\u0131ndan verilmesi sebebiyle ge\u00e7erlili\u011fini korur (Bayram;2015,346-348).<\/p>\n

Elektronik s\u00f6zle\u015fme ile mesafeli sat\u0131m s\u00f6zle\u015fmeleri yak\u0131n ili\u015fkilidir. ”6502 say\u0131l\u0131 T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un22 48. maddesinde, mesafeli s\u00f6zle\u015fme; \u201cSat\u0131c\u0131 veya sa\u011flay\u0131c\u0131 ile t\u00fcketicinin e\u015f zamanl\u0131 fiziksel varl\u0131\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmas\u0131na y\u00f6nelik olarak olu\u015fturulmu\u015f bir sistem \u00e7er\u00e7evesinde, taraflar aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fmenin kuruldu\u011fu ana kadar ve kuruldu\u011fu an da d\u00e2hil olmak \u00fczere, uzaktan ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle kurulan s\u00f6zle\u015fme\u201d, olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir elektronik s\u00f6zle\u015fmenin mesafeli sat\u0131m s\u00f6zle\u015fmesi olarak de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in taraflar\u0131n daha \u00f6nceden bir araya gelmemi\u015f olmas\u0131 ve taraflar\u0131ndan birinin t\u00fcketici olmamas\u0131 gerekmektedir.\u00a0 Mesafeli sat\u0131m s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda t\u00fcketicinin sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan teklife kar\u015f\u0131 kabul beyan\u0131ndan sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in sat\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6n bilgilendirme yapmas\u0131 gerekmektedir. Bu \u00f6n bilgilendirmenin t\u00fcketici kredi veya konut finans s\u00f6zle\u015fmelerinde \u00f6zel bir \u015fekilde olmas\u0131 gerekmektedir (Bayram;2015,343).<\/p>\n

Elektronik s\u00f6zle\u015fme e-posta arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurulabilmektedir. Bu durumda kurulan s\u00f6zle\u015fme haz\u0131r olmayanlar aras\u0131nda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmedir. S\u00f6zle\u015fmenin haz\u0131r olmayanlar aras\u0131nda kurulmu\u015f olmas\u0131n\u0131 e-posta g\u00f6nderildi\u011fi s\u0131rada kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i olmas\u0131 de\u011fi\u015ftirmemesi gerekmektedir. B\u00f6yle bir durumda irada beyan\u0131nda bulunan taraf kar\u015f\u0131 taraf\u0131n kabul\u00fc i\u00e7in bir s\u00fcre belirtmi\u015fse bu s\u00fcre zarf\u0131nda sorumlu olacak, bu s\u00fcre zarf\u0131nda kabul beyan\u0131n\u0131n kendisine ula\u015fmamas\u0131 durumunda sorumlu olu\u015fmayacakt\u0131r. E-posta arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla icap beyan\u0131nda ki\u015finin s\u00fcre belirtmemesi durumda ise ”usul\u00fcne uygun olarak g\u00f6nderilmi\u015f bir yan\u0131t\u0131n ula\u015fmas\u0131n\u0131n beklenebilece\u011fi ana kadar kendisini ba\u011flayacak, bu andan sonra \u00f6neren \u00f6nerisiyle ba\u011fl\u0131 olmayacakt\u0131r.” Haz\u0131r olmayanlalar aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmas\u0131 halinde iradenin kar\u015f\u0131 tarafa ula\u015fmas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcrede beyan\u0131 sunan, beyan\u0131n kar\u015f\u0131 tarafa iletilmesinden sonra ger\u00e7ekle\u015fen s\u00fcrede beyan\u0131 alan taraf tehlikelerden sorumludur. Beyan\u0131 alan taraf\u0131n bu durumda sorumlu tutabilmek i\u00e7in i\u015fin mahiyeti gere\u011fi e-postalar\u0131n\u0131 kontrol ediyor olmas\u0131 gerekmektedir. Aksi halde sorumluluktan bahsedilmemesi gerekmektedir. E-Postan\u0131n muhataba ula\u015fmas\u0131nda engeller \u00e7\u0131kabilmektedir. E-Postan\u0131n muhataba hi\u00e7 ula\u015fmamas\u0131 durumunda muhatab\u0131n sorumlulu\u011fundan bahsedebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. E-Postan\u0131n muhatab\u0131n e-posta sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na iletilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen kaydedilmemi\u015f olmas\u0131 durumunda ise iletinin kaydedilmemesinde muhatab\u0131n kusuru olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmas\u0131 gerekir. Muhatab\u0131n kusuru olmas\u0131 halinde sorumlulu\u011fu g\u00fcndeme gelmektedir.\u00a0 E-Postan\u0131n muhatab\u0131n e-posta sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na iletilmi\u015f ve muhatab\u0131n ileti kutusuna\u00a0\u00a0 kaydedilmi\u015f olmas\u0131 durumunda muhatab\u0131n e-postay\u0131 okumama durumunda bile sorumlu olmas\u0131 gerekmektedir. S\u00f6zle\u015fmenin E-Posta yoluyla katalog g\u00f6ndermek suretiyle kurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Elektronik kataloglarda fiyat listesi olmas\u0131 durumunda katalo\u011fun a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6neri olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmemi\u015f veya \u00f6neri olamad\u0131\u011f\u0131 katalogdan kolayca anla\u015f\u0131lm\u0131yorsa \u00f6neri kabul edilir (Bayram;2015,348-356).<\/p>\n

S\u00f6zle\u015fmenin Web Sitesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile de kurulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durumda muhatab\u0131n kabul beyan\u0131ndan bahsedilmek i\u00e7in sitenin etkile\u015fimli web sitesi olmas\u0131 gerekmektedir. Web Sitesi e\u011fer Siteye ba\u011flanan ki\u015fiye irade sunma imkan\u0131 sa\u011flam\u0131yorsa yani etkile\u015fimsiz bir web sitesi ise kabul beyan\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Etkile\u015fimli web sitelerinde daha \u00f6nceden haz\u0131rlanan bir s\u00f6zle\u015fmenin muhatap taraf\u0131ndan se\u00e7ilip kabul ediyorum butonuna t\u0131klamas\u0131 veya bu iradeyi farkl\u0131 bir yolla iletmesi gerekmektedir. Web siteleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurulan s\u00f6zle\u015fmeler de e-posta arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeler gibi haz\u0131r olmayanlar aras\u0131nda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmedir ve haz\u0131r olmayanlar aras\u0131nda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmenin sonu\u00e7lar\u0131 burada da ge\u00e7erlidir. Web sitelerinde sergilenen \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik kabul beyanlar\u0131ndan \u00fcr\u00fcnleri sergileyen ki\u015finin sorumlu olmamas\u0131 i\u00e7in web sitesinde TBK’n\u0131n 8. maddesi gere\u011fince ya \u00f6nerenin \u00f6nerisi ile ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir yahut i\u015fin mahiyeti gere\u011fi \u00f6nerenin \u00f6nerisi ile ba\u011fl\u0131 olmamas\u0131 gerekmektedir. Aksi halde etkile\u015fimli web sitelerinde \u00fcr\u00fcnleri sergileyen ki\u015fi \u00f6nerisi ile ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u011fl\u0131l\u0131k iradenin muhataba ula\u015fmas\u0131 ile ba\u015flayacakt\u0131r ve muhatab\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc makul bir s\u00fcrede temin etmesi s\u00fcresince irade beyan\u0131n\u0131 bulunan taraf beyan\u0131 ile sorumlu olacakt\u0131r.\u00a0 \u00dcr\u00fcnlere y\u00f6nelik ”stoklar\u0131m\u0131z t\u00fckenmi\u015ftir” veya ”elimizde kalmam\u0131\u015ft\u0131r” gibi ifadelerin web sitesine konulmas\u0131 durumunda muhatab\u0131n sorumlulu\u011fu g\u00fcndeme gelmeyecektir (Bayram;2015,361).<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k bir\u00e7ok s\u00f6zle\u015fme internet \u00fczerinden kurulmakta ve bir\u00e7ok ticari faaliyet yine internet \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Yani bu faaliyetler bili\u015fim alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Fakat genellikle taraflar hangi \u015fartlar alt\u0131nda s\u00f6zle\u015fmenin kurulmu\u015f say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi gibi hangi hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sahip olduklar\u0131n\u0131 da bilmemektedir. B\u00f6yle bir durumda ihtilaflar ve hak ihlalleri daha fazla olmaktad\u0131r ve bu durum ki\u015filere maddi manevi k\u00fclfet getirmektedir. Bu sebeple; internet \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen ticari faaliyetlerin ve kurulan s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki boyutunun oldu\u011fu g\u00f6z ard\u0131 edilmeksizin hareket edilmesi halinde, ya\u015fanacak sorunlar\u0131n asgari seviyelere inebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n

Bili\u015fim Hukuku ile Ceza Hukuku aras\u0131nda da yak\u0131n bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Esas\u0131nda ceza hukuku maddi olgularla ilgilenmekte iken bili\u015fimin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile birlikte elle tutulamayan, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyen sorunlar hakk\u0131nda da ceza hukuku bilimi kendini g\u00fcncellemek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bilginin s\u0131n\u0131rs\u0131z bir \u015fekilde kopyalanabilmesi, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan siber su\u00e7lar ceza kanunlar\u0131n\u0131 ve hatta \u00fclkelerin savunma stratejilerini belirlemede \u00f6nemli yer tutmaktad\u0131r.\u00a0 2010 Ekim ay\u0131nda yay\u0131nlanan Birle\u015fik Krall\u0131k Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi raporunda da \u00f6nemle vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; 2010 \u2013 2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 en y\u00fcksek dereceli ulusal g\u00fcvenlik riskleri aras\u0131nda ter\u00f6rizm, b\u00fcy\u00fck kazalar\/do\u011fal afetler, uluslararas\u0131 askeri krizler ile birlikte siber sald\u0131r\u0131lar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda dikkatle takip edilen bu husus T\u00fcrk Hukuk Mevzuat\u0131nda da yer bulmaktad\u0131r. Bili\u015fim ortam\u0131nda Ceza Hukuku anlam\u0131nda da bir\u00e7ok su\u00e7 olu\u015fmakta ve hak ihlali ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Kanun koyucunun bu hususta d\u00fczenledi\u011fi maddeler ise k\u0131saca \u015fu \u015fekildedir: ”Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Olarak Bili\u015fim Sistemine Girme veya Sistemde Kalma Su\u00e7u (m.243)”, ”Bili\u015fim Sisteminin i\u015fleyi\u015finin Engellenmesi, Bozulmas\u0131, Verilerin Yok Edilmesi veya De\u011fi\u015ftirilmesi Su\u00e7u (m.244\/1-2)”, ”Bili\u015fim Sistemi Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Yarar Sa\u011flama Su\u00e7u (m.244\/4)”, ”Banka veya Kredi Kartlar\u0131n\u0131n K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Su\u00e7u (m.245)” bu su\u00e7lar\u0131n baz\u0131lar\u0131d\u0131r. ”Ayn\u0131 zamanda Ki\u015fisel Verilerin Kaydedilmesi Su\u00e7u (m.135)”, ”Ki\u015fisel Verileri Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Olarak Verme veya Ele Ge\u00e7irme Su\u00e7u (m.136)”, ”Verilerin Yok Edilmemesi Su\u00e7u (m.138)” gibi su\u00e7lar da bili\u015fim alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir (D\u00fclger; 2015, 1-7).<\/p>\n

K\u0131saca aktar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; teknolojinin ilerlemesi ile birlikte hukukun da maddi olgulardan soyut normlara do\u011fru ge\u00e7i\u015fkenli\u011fi artm\u0131\u015f olup hayat\u0131n her alan\u0131nda d\u00fczenleme yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan hukuk sistemlerinin, bili\u015fim alan\u0131nda da kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ihtilaflar ve su\u00e7lar sebebiyle d\u00fczenlemelere gitti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Fakat k\u0131s\u0131tl\u0131 bir alanda t\u00fcm bu su\u00e7lardan bahsetmemiz m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu konuya de\u011finemiyoruz.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen d\u00fcnya sistemi i\u00e7erisinde hukuk kurallar\u0131 bazen yetersiz kalmakta veya mevcut hukuk kurallar\u0131ndan hangilerinin uygulanaca\u011f\u0131 sorusu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bili\u015fim Hukuku denildi\u011fi zaman durumun \u00e7ok farkl\u0131 y\u00f6nleri olup, bili\u015fim sistemleri kullan\u0131larak bir\u00e7ok su\u00e7 i\u015flenerek ceza hukukuna konu durum oraya \u00e7\u0131kabilece\u011fi gibi ticari faaliyetlerini iyi \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmek isteyen ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filerin de\u011fi\u015fen d\u00fcnyan\u0131n yeniliklerini takip ederken s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisinden veya fikri m\u00fclkiyetten kaynakl\u0131 maddi konulara dayanan davalar ve uyu\u015fmazl\u0131klar da ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu alanda herhangi bir faaliyette bulunulaca\u011f\u0131 zaman konu her y\u00f6n\u00fcyle de\u011ferlendirilerek ileride uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131kma ihtimali ortadan kald\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, g\u00fcnl\u00fck hayattaki fiili i\u015flemlerimiz ile bili\u015fim hayat\u0131ndaki i\u015flemlerimize her zaman ayn\u0131 hukuki d\u00fczenlemeler uygulan\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek hataya d\u00fc\u015fmemek gerekir.<\/p>\n

Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<\/p>\n

ATLI HUKUK<\/strong><\/p>\n

Av. V. Alper ATLI<\/strong><\/p>\n

KAYNAK\u00c7A:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. KARAHAN, Sami \/ SULUK, Cahit \/ SARA\u00c7, Tahir \/ NAL, Temel , Fikri M\u00fclkiyet Hukukunun Esaslar\u0131 (2012), Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi<\/li>\n
  2. Z\u00d6HRE, Nuran, Elektronik S\u00f6zle\u015fme (2007), Adana, nuranzohre.av.tr\/makale\/elektronik1.doc<\/a><\/li>\n
  3. AV\u015eAR, Zakir \/ \u00d6NG\u00d6REN, G\u00fcrsel, Bili\u015fim Hukuku (2010), \u0130stanbul, T\u00fcrkiye Bankalar Birli\u011fi<\/li>\n
  4. 4 – BAYRAM, Aziz Erman, G\u00fcncel Geli\u015fmeler I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Elekronik S\u00f6zle\u015fmelerin Kurulmas\u0131 (2015), http:\/\/tbbdergisi.barobirlik.org.tr\/m2015-119-1498<\/a><\/li>\n
  5. 5 – D\u00dcLGER , Murat Volkan, Bili\u015fim Su\u00e7lar\u0131 ve Yeni T\u00fcrk Ceza Kanunu (2015), https:\/\/www.researchgatenet\/publication\/267222139_Bilisim_Suclari_ve_Yeni_Turk_Ceza_Kanunu<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

    \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bili\u015fim Hukuku ve \u0130lgili Oldu\u011fu Alanlar \u00dczerine \u0130nceleme Bili\u015fim; Elektronik, teknik ve toplumsal alandaki ileti\u015fim ve bilginin elektronik makineler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sanal alemde i\u015flenmesi olarak tarif edilebilir. Bili\u015fim bir \u00fcst terim olarak elektronik sistemlerin tamam\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Teknolojinin ilerlemesi ile bili\u015fim g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n her a\u015famas\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde haberle\u015fme ve ileti\u015fim amac\u0131yla pek \u00e7ok sosyal medya ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1539,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-business"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8934"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9007,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8934\/revisions\/9007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.atlihukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}